Ιστορική εξέλιξη στο Μαρόκο: Η πρώτη γυναίκα πρωθυπουργός αναλαμβάνει καθήκοντα / Οι προκλήσεις και οι αντιδράσεις

Ιστορική εξέλιξη για το Μαρόκο αποτελεί ο διορισμός της Φατίμα Ζάχρα Ελ Μανσούρι ως πρώτης γυναίκας πρωθυπουργού της χώρας, με την απόφαση του βασιλιά Μοχάμεντ ΣΤ΄ να πυροδοτεί αντιπαραθέσεις σχετικά με τη θέση των γυναικών στην πολιτική και την κοινωνία.

Σύμφωνα με το BBC, ο διορισμός της 50χρονης πολιτικού επανέφερε στο προσκήνιο συντηρητικές θρησκευτικές αντιλήψεις. Ο πρώην υπουργός Δικαιοσύνης Μουσταφά Ραμίντ αμφισβήτησε δημοσίως κατά πόσο μια γυναίκα πρέπει να αναλαμβάνει την ηγεσία της κυβέρνησης, επικαλούμενος ισλαμική ρήση.

Η Ελ Μανσούρι ανέλαβε την πρωθυπουργία μετά την επικράτηση του Κόμματος Αυθεντικότητας και Νεωτερικότητας (PAM) στις βουλευτικές εκλογές του Σεπτεμβρίου. Ο κυβερνητικός συνασπισμός διαθέτει 207 από τις 395 έδρες του Κοινοβουλίου.

Οι αντιδράσεις και το ζήτημα της ισότητας

Παρότι αρκετές νεαρές Μαροκινές υποδέχθηκαν θετικά τον διορισμό, μέρος της κοινωνίας εξακολουθεί να διατηρεί επιφυλάξεις απέναντι στη γυναικεία πολιτική ηγεσία.

Στο επίκεντρο βρίσκονται ζητήματα ισότητας στο οικογενειακό δίκαιο, ιδιαίτερα όσον αφορά την κληρονομιά, τον γάμο και το διαζύγιο.

Με βάση την ισχύουσα νομοθεσία, οι κόρες κληρονομούν συνήθως το μισό μερίδιο από τους γιους υπό αντίστοιχες συνθήκες, ενώ η πολυγαμία παραμένει νόμιμη υπό προϋποθέσεις.

Οι προτεινόμενες μεταρρυθμίσεις του οικογενειακού κώδικα, γνωστού ως Μουνταουάνα, ανακοινώθηκαν το 2024, αλλά δεν έχουν ακόμη νομοθετηθεί.

Οι προσδοκίες για αλλαγές

Πέρα από τις νομικές μεταρρυθμίσεις, οργανώσεις για τα δικαιώματα των γυναικών ζητούν βελτίωση της πρόσβασης των κοριτσιών στην εκπαίδευση.

Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία του 2025, μόλις το 55% των κοριτσιών ηλικίας 15 έως 17 ετών στις αγροτικές περιοχές φοιτούσε στο σχολείο, έναντι 100% στις αστικές περιοχές.

Η Ελ Μανσούρι, η οποία έχει διατελέσει δήμαρχος του Μαρακές και υπουργός, χαρακτήρισε τον διορισμό της πηγή υπερηφάνειας για τις γυναίκες της χώρας.

Ο καθοριστικός ρόλος του βασιλιά

Παρά τον ιστορικό χαρακτήρα της εξέλιξης, αναλυτές επισημαίνουν ότι η πολιτική εξουσία στο Μαρόκο παραμένει σε μεγάλο βαθμό συγκεντρωμένη στον μονάρχη.

Η πολιτική επιστήμονας Αϊρίν Φερνάντες-Μολίνα εκτιμά ότι ο διορισμός μπορεί να συμβάλλει στην προβολή μιας εικόνας εκσυγχρονισμού, χωρίς απαραίτητα να συνοδεύεται από ουσιαστικές θεσμικές αλλαγές.

Για τις οργανώσεις γυναικείων δικαιωμάτων, το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι μόνο η παρουσία μιας γυναίκας στην πρωθυπουργία, αλλά κατά πόσο η νέα κυβέρνηση θα προχωρήσει σε συγκεκριμένες μεταρρυθμίσεις για την ισότητα.