Ιστορική «βουτιά» Nasdaq / Γιατί η Wall Street αμφισβητεί ξαφνικά το κόστος της «επανάστασης» AI

Ητεχνητή νοημοσύνη υπήρξε τα τελευταία χρόνια η μεγάλη κινητήρια δύναμη της Wall Street. Εταιρείες τεχνολογίας είδαν τις χρηματιστηριακές τους αξίες να εκτοξεύονται, επενδύσεις εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων κατευθύνθηκαν σε υπερσύγχρονα υπολογιστικά κέντρα και οι επενδυτές στοιχημάτισαν ότι η AI θα μεταμορφώσει την παγκόσμια οικονομία.

Τώρα, όμως, το ίδιο στοίχημα προκαλεί νευρικότητα.

Στη συνεδρίαση της 5ης Νοεμβρίου, ο τεχνολογικός δείκτης Nasdaq κατέγραψε βουτιά 5,52%, με τις απώλειες χρηματιστηριακής αξίας να υπολογίζονται σε περίπου 2,5 τρισ. δολάρια μέσα σε μία ημέρα.

Η πτώση έφερε τον δείκτη περίπου 11,9% χαμηλότερα από το υψηλό της 6ης Οκτωβρίου, οδηγώντας τον σε φάση «χρηματιστηριακής διόρθωσης», όπως ονομάζεται η υποχώρηση ενός δείκτη κατά τουλάχιστον 10% από την πλέον πρόσφατη κορυφαία επίδοσή του.

Πίσω από το ξεπούλημα δεν βρίσκεται κάποια ξαφνική «αποτυχία» της τεχνητής νοημοσύνης αλλά κάτι πιο σύνθετο – η σύγκρουση ανάμεσα στις τεράστιες προσδοκίες της αγοράς, στο πραγματικό κόστος των επενδύσεων και στις πολιτικές αντιδράσεις που προκαλεί η εξάπλωση της νέας τεχνολογίας.

• Διαβάστε επίσης: Χρηματιστήριο / Οι φόβοι για φρένο στην AI «βυθίζουν» τις μετοχές – Απώλειες τρισεκατομμυρίων

Η εκλογική ανατροπή που άλλαξε τους υπολογισμούς

Η μεγάλη πτώση ακολούθησε τη νίκη των Δημοκρατικών στις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ, η οποία ανέτρεψε τις πολιτικές ισορροπίες και δημιούργησε την προοπτική αυστηρότερης εποπτείας της τεχνολογικής βιομηχανίας.

Το μήνυμα της κάλπης ήταν ιδιαίτερα σαφές σε τοπικό – Πολιτειακό επίπεδο.

Σύμφωνα με το Newsweek, σε 40 από τις 41 τοπικές ψηφοφορίες που αφορούσαν την ανάπτυξη των κέντρων δεδομένων (τα γνωστά σε όλους μας data centers), οι πολίτες τάχθηκαν υπέρ περιορισμών ή/και της αποτροπής δημιουργίας νέων εγκαταστάσεων, αυτές τις υπερ-τεράστιες υποδομές που φιλοξενούν τους διακομιστές και τα υπολογιστικά συστήματα πάνω στα οποία λειτουργούν οι εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης.

Η ανάπτυξή τους απαιτεί τεράστιες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας, σημαντικούς υδάτινους πόρους για την ψύξη του εξοπλισμού και εκτεταμένες κατασκευαστικές εργασίες.

Σε πολλές αμερικανικές κοινότητες, οι κάτοικοι αντιδρούν επειδή φοβούνται ότι οι εγκαταστάσεις αυτές θα επιβαρύνουν τα δίκτυα ηλεκτροδότησης, θα αυξήσουν το κόστος της ενέργειας και θα εξαντλήσουν τοπικούς φυσικούς πόρους.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Τέξας, όπου η εκλεγμένη κυβερνήτης Τζίνα Ινοχόσα υποσχέθηκε προσωρινό πάγωμα νέων data centers μέχρι να θεσπιστούν ισχυρότερες εγγυήσεις για τους κατοίκους.

Για τη Wall Street, τέτοιες εξελίξεις μεταφράζονται σε έναν άμεσο κίνδυνο – οι υποδομές που θεωρούνταν απαραίτητες για την ανάπτυξη της AI μπορεί να γίνουν ακριβότερες, να καθυστερήσουν ή να μην κατασκευαστούν ποτέ.

• Διαβάστε επίσης: Τεχνητή νοημοσύνη / Η φούσκα της μπορεί να σκάσει, και τα μυστικά μας να βγουν στο σφυρί

Το μεγάλο ερώτημα: Ποιος θα πληρώσει τον λογαριασμό της AI;

Η πολιτική αβεβαιότητα βρήκε τις αγορές ήδη προβληματισμένες για το οικονομικό μοντέλο της τεχνητής νοημοσύνης.

Εταιρείες όπως η Amazon και η Alphabet επενδύουν τεράστια ποσά σε εξειδικευμένα μικροτσίπ, κέντρα δεδομένων, ενεργειακές υποδομές και υπολογιστική ισχύ.

Πρόκειται για επενδύσεις που πραγματοποιούνται σήμερα, με την προσδοκία ότι θα αποδώσουν σημαντικά κέρδη στο μέλλον.

Το πρόβλημα είναι ότι η κατασκευή και λειτουργία αυτών των υποδομών κοστίζει ήδη πάρα πολύ, ενώ η δυνατότητα της AI να δημιουργήσει έσοδα ανάλογα με τις επενδύσεις δεν έχει ακόμη αποδειχθεί σε όλες τις περιπτώσεις.

Με απλά λόγια, οι εταιρείες ξοδεύουν τεράστια ποσά για να προετοιμαστούν για μια αγορά που αναμένεται να μεγαλώσει, χωρίς να είναι απολύτως σαφές πότε θα εισπράξουν αρκετά ώστε να δικαιολογήσουν τις δαπάνες.

Όταν μάλιστα οι επενδύσεις ξεπερνούν τα διαθέσιμα μετρητά που παράγει μια επιχείρηση, μπορεί να χρειαστεί πρόσθετος δανεισμός.

Έτσι, οι επενδυτές αρχίζουν να μετακινούνται από το ερώτημα πόσο σπουδαία και μεγάλη θα γίνει η τεχνητή νοημοσύνη; σε ένα πολύ πιο απαιτητικό πότε και πόσα χρήματα θα αποφέρει;

• Διαβάστε επίσης: Τεχνητή νοημοσύνη / Πότε ένα chatbot γίνεται επικίνδυνο; Η μαθηματική φόρμουλα που φιλοδοξεί να το προβλέψει

Γιατί κατέρρευσαν οι μετοχές των τεχνολογικών κολοσσών

Το κύμα πωλήσεων χτύπησε ιδιαίτερα τις επιχειρήσεις που συνδέονται με την υλική υποδομή της τεχνητής νοημοσύνης.

Ο δείκτης ημιαγωγών της Φιλαδέλφειας υποχώρησε περίπου 12%, ενώ η Nvidia, από τους μεγαλύτερους ωφελημένους της έκρηξης της AI, έχασε 9,3%.

Ακόμη μεγαλύτερες ήταν οι πιέσεις στην AMD, με πτώση 17,3%, και στη SanDisk, με απώλειες 22%.

Σημαντικές απώλειες κατέγραψαν επίσης επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην ενέργεια, στην ψύξη των υπολογιστικών εγκαταστάσεων και στην κατασκευή σχετικών υποδομών.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκάλεσε και η υποχώρηση εταιρειών που προσφέρουν εξειδικευμένες υπηρεσίες υπολογιστικού «νέφους» για εφαρμογές AI, όπως η CoreWeave.

Αυτές οι επιχειρήσεις χρειάζονται μεγάλες επενδύσεις για να αναπτύξουν τις εγκαταστάσεις τους. Εάν η ζήτηση δεν αυξηθεί με τον αναμενόμενο ρυθμό ή εάν το κόστος χρηματοδότησης γίνει δυσβάσταχτο, η οικονομική τους θέση μπορεί να πιεστεί σημαντικά.

Η ταχύτητα της πτώσης επιδεινώθηκε και από τον τρόπο λειτουργίας των αγορών, καθώς όταν πολλοί επενδυτές επιχειρούν ταυτόχρονα να πουλήσουν ενώ οι αγοραστές αποσύρονται, οι τιμές ενδέχεται να υποχωρήσουν εξαιρετικά απότομα.

Το ντόμινο από τη Wall Street στην Ασία και την Ευρώπη

Οι ισχυροί κλυδωνισμοί στη Wall Street μεταφέρθηκαν γρήγορα στις διεθνείς αγορές, ενώ το κύμα πωλήσεων έπληξε ιδιαίτερα τις ασιατικές αγορές, που βρίσκονται στην καρδιά της παγκόσμιας παραγωγής μικροτσίπ.

Τα χρηματιστήρια του Τόκιο και της Σεούλ ολοκλήρωσαν την εβδομάδα με απώλειες περίπου 6%, ενώ στη Νότια Κορέα η SK Hynix υποχώρησε κατά 10% και η Samsung κατά 6,4%.

Οι πιέσεις επεκτάθηκαν και στην Ευρώπη, με τα χρηματιστήρια του Λονδίνου, του Παρισιού και της Φρανκφούρτης να καταγράφουν πτώση της τάξης του 2%.

Στο επίκεντρο της ανησυχίας βρίσκεται το ενδεχόμενο οι τεχνολογικοί κολοσσοί να καθυστερήσουν ή να περιορίσουν τις επενδύσεις τους σε υποδομές τεχνητής νοημοσύνης.

Η συζήτηση έχει ενταθεί ιδιαίτερα στο Τέξας, όπου το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας έχει αυξηθεί κατά 40% την τελευταία πενταετία και η νέα κυβερνήτης ζητά πάγωμα της αδειοδότησης νέων data centers μέχρι να θεσπιστούν μέτρα προστασίας των κατοίκων.

Οι αναλυτές εκτιμούν ότι η αγορά βρίσκεται όντως αντιμέτωπη με μια αναπροσαρμογή των υπερβολικών προσδοκιών που καλλιεργήθηκαν γύρω από την AI.

Η Σουζάνα Στρίτερ, επικεφαλής επενδυτικής στρατηγικής της Wealth Club, επισημαίνει ότι η πιθανή επιβράδυνση των επενδύσεων σε data centers συμπίπτει με την αυξανόμενη αμφιβολία των επενδυτών για τις αποδόσεις τους.

Μέσα σε αυτό το κλίμα, κεφάλαια στράφηκαν προς τα κρατικά ομόλογα, ενισχύοντας τη ζήτησή τους και περιορίζοντας τις αποδόσεις τους. Η εικόνα αυτή αποτυπώνει τη μετατόπιση των επενδυτών από το κυνήγι των υψηλών τεχνολογικών κερδών προς ασφαλέστερες τοποθετήσεις.

Έσκασε η φούσκα της τεχνητής νοημοσύνης;

Αυτό είναι το ερώτημα που φαίνεται να κυριαρχεί πλέον στις αγορές.

Ωστόσο, μια ισχυρή χρηματιστηριακή πτώση δεν συνεπάγεται αυτομάτως ότι η τεχνολογία απέτυχε και οι προοπτικές της εξαφανίστηκαν.

Η τεχνητή νοημοσύνη εξακολουθεί να αναπτύσσεται και να αποκτά νέες εφαρμογές, και προφανώς αυτό δεν πρόκειται να αλλάξει – τουλάχιστον στο άμεσο μέλλον.

Εκείνο που αμφισβητείται είναι εάν οι εξαιρετικά υψηλές αποτιμήσεις των εταιρειών δικαιολογούνται από τα κέρδη που μπορούν – ρεαλιστικά και στοιχειοθετημένα – να πετύχουν.

Η αμερικανική πολιτική σκηνή δείχνει να αλλάζει στάση

Τώρα, οι Δημοκρατικοί προαναγγέλλουν μεγαλύτερο έλεγχο για την ασφάλεια των συστημάτων AI, τις επιπτώσεις στην απασχόληση, τα πνευματικά δικαιώματα και τις σχέσεις της τεχνολογικής βιομηχανίας με την πολιτική εξουσία.

Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε προτεινόμενος περιορισμός θα γίνει νόμος. Σημαίνει, όμως, ότι η εποχή της σχεδόν ανεμπόδιστης επέκτασης της τεχνητής νοημοσύνης στις ΗΠΑ ενδέχεται να πλησιάζει στο τέλος της.

Η μεγάλη ανατροπή είναι ότι η Wall Street δεν αμφισβητεί πλέον μόνο πόσο γρήγορα μπορεί να αναπτυχθεί η AI, αλλά και πόσο ακριβά θα πληρώσει αυτή την ανάπτυξη.

Και αυτή η απότομη μετάπτωση από τον ενθουσιασμό για τις δυνατότητες της τεχνολογίας στον αυστηρό υπολογισμό του κόστους της, μπορεί να αποδειχθεί πολύ πιο ουσιώδης από μία και μόνο κατακρημνιστική συνεδρίαση του χρηματιστηρίου.