Σε μια ατμόσφαιρα που θύμισε έντονα την πρόσφατη Μόστρα, η «Άγνωστη Γυναίκα» της Μέι ελ-Τούκι, θριαμβεύτριας του Χρυσού Λέοντα, έριξε αυλαία στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης ως επίσημη ταινία λήξης, με τη λαμπερή παρουσία της επίσης βραβευμένης με Coppa Volpi ερμηνείας, γλυκύτατης Δανής ηθοποιού με καταγωγή από τη Μυτιλήνη, Ματίλντε Άρσελ (θα την ξαναδούμε στην Αθήνα τον Ιανουάριο, αφού είναι ήδη υποψήφια για τα βραβεία ερμηνείας της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας, που θα τελεστούν για πρώτη φορά στην Ελλάδα). Η Ζακλίν Λέντζου, όπως και στις αρχές Σεπτεμβρίου στο Λίντο της Βενετίας, βρέθηκε στο πόντιουμ με την ανώτατη διάκριση του 67ου Διεθνούς Φεστιβάλ της πόλης. Ήταν μια συγκινητική στιγμή, και όχι η μοναδική για τις γυναίκες που εκπροσώπησαν το ελληνικό σινεμά στο κορυφαίο τμήμα Arrivals, αλλά και στο Meet the Neighbors+. Το «Μια μέρα στη ζωή της Τζο: Κεφάλαιο Φαίδρα», ωστόσο, αξίζει ιδιαίτερης μνείας.
Ανάμεσα στην αντανάκλαση στο νερό και τον υδρατμό στους αιθέρες, η Τζο πρωταγωνιστεί σε μια ιστορία μοναχικής ονειροπόλησης, σημαδιακής αλλά και απροσδόκητης γνωριμίας με μια ευαίσθητη συμμαθήτρια και βίαιης ανατροπής της τυπικής καθημερινότητας. Είναι η ηρωίδα της ταινίας της Ζακλίν Λέντζου, και η μια μέρα στη ζωή της, με έμφαση στο Κεφάλαιο Φαίδρα (είναι το συνεσταλμένο κορίτσι που τραγουδά συγκινητικά το απαράμιλλης ομορφιάς «Τριαντάφυλλο στο στήθος» του Χατζιδάκι μέσα στην τάξη, και μαζί της η Ιωσηφίνα μοιράζεται μια ιδιότυπη πατρική ορφάνια), δεν αποτελεί μέρος ενός δυνητικού πολύπτυχου με συνέχειες αλλά ανοίγει λογαριασμό με το «μετά», έναν αθέατο κόσμο μετεμψύχωσης που η σκηνοθέτιδα υπονοεί από την αρχή και δεν διστάζει να αναπτύξει στα τελευταία 20 λεπτά μιας ακόμη προσωπικής, χειροποίητης, ημερολογιακής κινηματογράφησης – ένα αιθέριο επέκεινα διαφορετικής προβληματικής από το «Σελήνη, 66 Ερωτήσεις» που είχε παρουσιάσει το 2021.
H Λέντζου κερδισε τον τρίτο Χρυσό Αλέξανδρο στην ιστορία του θεσμού για ελληνική ταινία, τρία χρόνια μετά το «Animal» της Σοφίας Εξάρχου και 33 μετά το «Απ’ το Χιόνι» του Σωτήρη Γκορίτσα!
Η Λέντζου συσχετίζει έμμεσα και δημιουργικά την απότομη ενηλικίωση της ανθρώπινης κουκκίδας που ενσαρκώνει, φυσικά και καθάρια, η νεαρή Εβίτα Ανδριοπούλου, με ένα σημαντικό πολιτικό γεγονός, σε ένα twist που κανείς δεν περιμένει, και την εξαΰλώνει, σε ένα παρατεταμένο φινάλε αναζήτησης και περιπλάνησης, πολύ συναισθηματικό, ηθελημένα ανοιχτό, αφαιρετικό και άκρως συζητήσιμο. Το «Μια μέρα στη ζωή της Τζο: Κεφάλαιο Φαίδρα» είναι χωρίς αμφιβολία μια ταινία σκηνοθετικής άποψης, και αυτό το βραβείο απέσπασε στο τμήμα Orizzonti του Φεστιβάλ Βενετίας.
Στη Θεσσαλονίκη έκανε step up, επικρατώντας του ανταγωνισμού στο κορυφαίο διεθνές τμήμα Arrivals, με τον τρίτο Χρυσό Αλέξανδρο στην ιστορία του θεσμού για ελληνική ταινία, τρία χρόνια μετά το «Animal» της Σοφίας Εξάρχου και 33 μετά το «Απ’ το Χιόνι» του Σωτήρη Γκορίτσα! «Σταματήστε να σκοτώνετε παιδιά», ήταν η δηλωτική παραίνεση της Λέντζου, αντί ευχαριστήριου λόγου στη Μόστρα, με αφορμή τη δολοφονία του 15χρονου αγοριού που όλοι γνωρίζουμε, για να μην κάνουμε spoiler. Η Ζακλίν έφτιαξε μια ταινία συχνοτήτων και θερμοκρασίας, ουσίας και υπέρβασης, χωρίς να πετάει στα σύννεφα. Παραθέτοντας Ντέιβιντ Μπερν από το νικητήριο βήμα του Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης («feet on the ground, head in the sky»), η Ελληνίδα σκηνοθέτιδα υποσχέθηκε στον εαυτό της να μην κλάψει και αμέσως ακύρωσε το… προγραμματικό της συναίσθημα, προτιμώντας να αφήσει τα δάκρυα, αν έρθουν, να κυλήσουν ελεύθερα, όπως επέτρεψε ελευθερία στην κίνηση της Εβίτας στην ταινία: η πρωταγωνίστρια, Εβίτα Ανδριοπούλου, κέρδισε ειδική μνεία για τον λιτό, αβίαστο ρεαλισμό της ερμηνείας της, που μας παρέσυρε στην προσωπική και απρόσμενη διαδρομή της Τζο, όπως αποφάνθηκε η κριτική επιτροπή. Η νεαρή ηθοποιός επισήμανε κι αυτή με τη σειρά της πόσο ελεύθερη ένιωσε να εκφράσει ό,τι είχε στην καρδιά της.
Τιτανικός Ωκεανός – Επίσημο Trailer
Η Κωνσταντίνα Κοτζαμάνη τιμήθηκε για το καλλιτεχνικό επίτευγμα της ταινίας «Τιτανικός Ωκεανός», και η συγκεκριμένη λέξη, το επίτευγμα δηλαδή, της άρεσε ιδιαίτερα γιατί δικαίωσε την ασάφεια μιας κινηματογραφικής περιπέτειας που ξεκίνησε χωρίς εγγυήσεις για τον προορισμό, επιβραβεύοντάς τη για τον σχεδιασμό, τα κοστούμια, τη φωτογραφία, τον ήχο και τη μουσική, σε ένα σύμπαν συμπαγές και αδιαίρετο, ενδελεχώς φτιαγμένο και υπογεγραμμένο με πίστη και αισθητικό ρίσκο.
Η 17χρονη Ασάκε, την οποία υποδύεται η Αρίσα Σασάκι, που παρέλαβε η ίδια το βραβείο γυναικείας ερμηνείας στη Θεσσαλονίκη, ασφυκτιά στο οικογενειακό περιβάλλον και επιμένει να φοιτήσει σε μια Ακαδημία για Γοργόνες. Μαζί με τις άλλες κοπέλες στην ίδια ομάδα, υιοθετεί κι αυτή ένα εξωτικό, υδάτινο παρατσούκλι και προπονείται σκληρά για έναν πανασιατικό διαγωνισμό, η διάκριση στον οποίο θα της εξασφαλίσει περίοπτη εργασία σε δημοφιλές ενυδρείο, εκεί όπου εντυπωσιακές mermaids κάνουν περφόρμανς αντάμα με τα ψάρια, τα δελφίνια και τους καρχαρίες, προς τέρψιν του φιλοθεάμονος κοινού. Κρατά την αναπνοή της κάτω από το νερό, προβάρει τις απαραίτητες πόζες και τις υποβρύχιες στάσεις και κινήσεις του σώματος φορώντας την ειδική στολή, με ουρά από σιλικόνη και βλεφαρίδες που στραφταλίζουν, κρατώντας πάντα το μικρό φωτεινό της jellyfish με ένα κορδονάκι. Το πρόγραμμα απαιτεί αφοσίωση και υπέρβαση, και η Ασάκε ερωτεύεται, βρίσκει μια αναπάντεχη φίλη στο πρόσωπο και τις προθέσεις μιας συναγωνίστριας, της πιο αποφασισμένης Eternal Sunshine, η οποία αναζητά το χαβανέζικο ηλιοβασίλεμα για να υποκαταστήσει την απώλεια των γονιών της, βρίσκει τη φωνή της σειρήνας μέσα από το mantra ενός τραγουδιού με δηλωτικούς στίχους, και το ακολουθεί υπνωτικά για να μπορέσει να μεταμορφωθεί σε Deep Sea – ένα πλάσμα που φοβάται το μεγάλο κύμα, ώσπου θα κληθεί να το δαμάσει και να αλλάξει το τρομακτικό του νόημα.
Ο «Τιτανικός Ωκεανός», ένας τίτλος που σε παράφραση διαβάζει στον βυθό της πισίνας μόνο η Ασάκε, είναι το προσωπικό, ιδιοσυγκρασιακό όραμα της Κωνσταντίνας Κοτζαμάνη, ένα πολυεπίπεδο στοίχημα ποπ φαντασίας και ευάλωτου ψυχισμού, σε συγκεκριμένο περιβάλλον και με αδρά σχηματισμένους χαρακτήρες (παρά το ambient άγγιγμα της σκηνοθεσίας), που δεν έχουμε ξαναδεί. Είναι μεγάλη η διάρκειά του. Και κάπου στη μέση μοιάζει να απολαμβάνει την κατάδυσή του σε πείσμα της πλοκής. Αλλά τελικά, she owns it!

Γυρισμένο στα ιαπωνικά, με Ιάπωνες ηθοποιούς κατά βάση, και στην Ιαπωνία, εκτός από την τελική σκηνή-έκπληξη, που υφαίνει τον παραμυθένιο Άντερσεν μέσα στον σχετικό αρχαιοελληνικό μύθο, το φιλμ που έκανε πρεμιέρα στο διαγωνιστικό τμήμα Ένα Κάποιο Βλέμμα του 79ου Φεστιβάλ Καννών είναι το ντεμπούτο της Ελληνίδας σκηνοθέτιδας στη μεγάλου μήκους μυθοπλασία, ένα γλυκό, μελαγχολικό και ονειρικό πέρασμα σε άλλη διάσταση μιας πριγκίπισσας του νερού, η οποία ψάχνει κάτι διαφορετικό από το υγρό κλουβί που αρχικά νόμιζε πως της ταιριάζει – σαν φιναλίστ σε καλλιστεία που συνειδητοποιεί ότι αν συνεχίσει την προδιαγεγραμμένη πορεία της, θα πνιγεί από το λάθος στέμμα, μέσα στη σιγαλιά του aquarium. Η Κοτζαμάνη μάς προσκαλεί σε έναν κόσμο σαγήνης αλλά και σκληρών συνθηκών (που δεν πλάστηκε για όλες τις γενναίες ψυχές που σκλαβώνονται μέσα του), δραπετεύει με χάρη και δύναμη, οργανώνει τα σύμβολα, οργώνει τις θάλασσες, αιωρείται σαν πανέμορφη ανεμώνη και βουτά στην υπέρβαση του ρεαλισμού και την πεζότητα της βαρύτητας, απνευστί.
Τις ελληνικές συμμετοχές στο τμήμα Arrivals έκλεισε η πρώτη μεγάλου μήκους του Ευθύμη Kosemund Σανίδη, το «Ένας ολόκληρος άνθρωπος σχεδόν», η επιστροφή στην ιδιαίτερη πατρίδα χωρίς πλέον την παρουσία του πατέρα, η περίπτωση ενός νέου άνδρα που πασχίζει μετά βίας να επιβιώσει και αναζητά ματαίως τυχαία κρατήματα, την ίδια στιγμή που τα πατήματα τον προδίδουν, τα μέλη του τον εγκαταλείπουν μυστηριωδώς, οι άνθρωποι που φαίνεται να τον γνωρίζουν καλύτερα απ’ ό,τι νομίζουμε του φέρονται σαν να είναι περίπου ξένος ή τρόπον τινά προδότης, και το μέλλον προδιαγράφεται αβέβαιο, όσο το νησί στο οποίο κατέφυγε πλήττεται από πλημμελή ηλεκτροδότηση, χωρίς ορατό ορίζοντα για την αποκατάσταση της ζημιάς.
Η φυσική «βλάβη», που συνοδεύει μια αδιόρατη ψυχική ατίμωση, του άφραγκου και ασταθούς Ηλία προκύπτει σταδιακά, ανεξήγητα, αθόρυβα και επώδυνα, χωρίς εμφανές δράμα να βαθαίνει ή να ψάχνει τις αιτίες – ξεκινώντας από μια απατηλή κωμικότητα για να εξελιχθεί σε εσωστρεφή τραγωδία. Αποσπασματικά και ηθελημένα ελλειπτικά, ο Σανίδης μάς προσκαλεί ή μάλλον μας καλεί να παρατηρήσουμε μια παγίδα εξωτικής υφής, περίεργη και παράδοξη, σαν θρίλερ που δεν εκδηλώνεται ως κινηματογραφικό σύμπτωμα, παρά μόνο σαν απόμακρος αχός της πλοκής. Υπάρχει μια σκηνή όπου η Έλενα Τοπαλίδου τρακάρει για να αποφύγει τον σωριασμένο Ηλία μέσα σε μια ηλεκτρική καταιγίδα και μετά τρικλίζει για να διαπιστώσει αν ζει, τόσο εκπληκτικά στημένη, γυρισμένη και φωτογραφημένη από τον Χρήστο Βουδούρη, που φανερώνει ανάγλυφα το σκηνοθετικό μάτι και την κατακτημένη τεχνική του Σανίδη, ήδη από το ντεμπούτο του.
Ωστόσο, το «Ένας ολόκληρος άνθρωπος σχεδόν» παραμένει κρυπτικό και απρόθυμο να επικοινωνήσει το άρτιο σύμπαν του, πεπεισμένο πως η αφαίρεσή του και μόνο αρκεί. Σε ένα διεθνές φεστιβάλ όπως αυτό της Θεσσαλονίκης, με τόσο μεγάλο και πολυσχιδές πρόγραμμα, που περιλαμβάνει πρώτες συμμετοχές, αφιερώματα σε κλασικά έργα και πανελλήνιες πρεμιέρες δημιουργών εγνωσμένης αξίας, έχουμε την ευκαιρία να παρακολουθήσουμε με διαφορά λίγων ωρών, καμιά φορά, σπουδαίες ταινίες και πιο άγουρες απόπειρες. Δίπλα στο «Ghost Song» του Φατίχ Ακίν, μια εξαιρετικά συγκινητική, τεχνικά ζαλιστική ερωτική επιστολή αυταπάρνησης ενός γενναίου φαντάσματος προς τον άτυχο επιζώντα της μεγάλης αγάπης τους, σαν να συναντά το «Καρναβάλι των Ψυχών» τα «Φτερά του Έρωτα», το «Tender Loving Care» του Μάικ Λι, το κύκνειο άσμα του, όπως όλα δείχνουν, και μαζί ένα τρυφερό, γλυκόπικρο σημείωμα στην τρίτη ηλικία, αλλά και το υπερφιλόδοξο και τόσο προσωπικό «Βεεμώθ», την ωδή του ακριβοθώρητου Τόνι Γκιλρόι στους «ατραγούδιστους» μουσικούς του Λος Άντζελες, την τέχνη του soundtrack και την επισφαλή αναζήτηση ταυτότητας και προορισμού, η ταινία του Σανίδη είναι μια από τις πολλές που αδικούνται στη συγκυριακή κινηματογραφική παράθεση – γιατί δεν μπορούμε να μιλάμε για σύγκριση.
Αντίθετα, ένα αυθεντικά πειραματικό φιλμ έκλεψε τις εντυπώσεις, τουλάχιστον των Ελλήνων κριτικών, που του χάρισαν το ετήσιο βραβείο τους, αποσπώντας παράλληλα και το σημαντικό βραβείο καλλιτεχνικού επιτεύγματος από την κριτική επιτροπή του διεθνούς τμήματος Film Forward. Είναι τα «Σωματίδια της σκόνης» του Αργύρη Γερμανίδη, Έλληνα που εργάζεται μεταξύ Βερολίνου και Αθήνας, ένα φαντασματικό home movie, προσωπικό άλμπουμ αμφίδρομων εμφανίσεων και πολλαπλών ενσαρκώσεων που ξεκινά όταν το πτώμα ενός άνδρα ξεβράζεται στην Αταλάντη, σαν ξεφύλλισμα σελίδων από κινούμενες εικόνες και διάσπαρτες συνομιλίες από προηγούμενες ζωές συνυφασμένες στην κινηματογραφική μνήμη – δηλωτική η αφιέρωση στο σινεμά του Ραούλ Ρουίς, ως εκλεκτική συγγένεια με έναν δημιουργό που μεταχειρίστηκε τον χρόνο και τον χώρο με «προυστική» ανάγνωση. Με συνεχή αφήγηση από έναν άνδρα που ό,τι αγγίζει «χάνει το σχήμα του, διαλύεται, γίνεται σκόνη», αιωρούμενο στο παρελθόν και την αναπόληση μιας γυναίκας, ταξιδεύουμε «ενδιάμεσα», παρακολουθούμε πρόσωπα αληθινά και ηθοποιούς (όπως η Σοφία Κόκκαλη) και παρασυρόμαστε στον συρμό ενός κολάζ. Αναγνωρίζοντας την ιδιαιτερότητα μιας μη αφήγησης, αλλά γοητευμένος από την κινηματογραφική του «πλεκτάνη», εξεπλάγην πολύ θετικά από το προσωπικό αποτύπωμα του Γερμανίδη, σαν να κοιτούσα στον καθρέφτη του κινηματογραφικού ονείρου ενός άλλου.
Σωματίδια της σκόνης – Επίσημο Trailer
Έκπληξη όμως ήταν και για τον Αλέξη Καλοφωλιά των Last Drive όχι το βραβείο ερμηνείας που απέσπασε στο ίδιο τμήμα αλλά ο ίδιος ο ρόλος που του πρότεινε ο Χρήστος Χουλιάρας, γνωστός από τις συνεργασίες του με τον Νίκο Νικολαΐδη, στο σκηνοθετικό του ντεμπούτο, «Το δέντρο του Ιούδα», βασισμένο στην ομώνυμη νουβέλα του Μιχάλη Μακρόπουλου από το 2014. Ο μουσικός και μεταφραστής νόμιζε πως θα συνθέσει το soundtrack, αλλά ο σκηνοθέτης τον προτίμησε ακριβώς για την προσωπικότητα και την ιδιαίτερη εκφορά του λόγου του και τον εκθείασε για τον χαρακτήρα και την απόδοσή του, σε ένα θρίλερ απομόνωσης και εσωτερικής βίας, λιτό σαν την αδράνεια των χαρακτήρων και κοφτερό σαν βαριά αμαρτία.
Στο τρίτο από τα διεθνή τμήματα που φιλοξένησαν και ελληνικές ταινίες, το «Κράτα με» της Μυρσίνης Αριστείδου χάρισε το αντίστοιχο βραβείο ερμηνείας στην 11χρονη Μαρία Πέτροβα, την αδέσποτη, δυναμική Ίριδα που προσπερνά την πλημμελή παρουσία της αλλοπρόσαλλης μητέρας και γνωρίζει συγκυριακά, αλλά ευτυχώς όχι τυχαία, τον πραγματικό της πατέρα, που τη βλέπει για πρώτη φορά. Η μικρή γίνεται Νέμεσις για τον μονίμως περιπλανώμενο, σχεδόν επαγγελματικά ανεύθυνο Άρη, και το καλοκαίρι παίρνει διαστάσεις «Aftersun», αλλά από μια αντίθετη οπτική γωνία, πιο αδέσμευτη και εποικοδομητική, καθώς η Αριστείδου αντιπαραβάλλει την τραχιά ωριμότητα της άγνωστης κόρης με την επιπολαιότητα του άνδρα που καλείται από το πουθενά και χωρίς κανένα εφόδιο να τη συνοδεύσει και να την επιτηρήσει, με τη γενικότερη ιδέα του απόντος πατέρα να διαπερνά τη σχέση και να αφήνει ένα μελαγχολικό κενό. Είναι ένα τρυφερό μικρό δράμα που δεν θέλει να παραδοθεί στη δωρεάν γλυκύτητα. Παρακολουθεί από πολύ κοντά το εκφραστικό πρόσωπο της Πέτροβα και δικαιώνεται.













Σήμερα : 3272
Αυτη την εβδομάδα : 12424
Αυτόν το μήνα : 35707
Συνολικά : 10028927