ΑΡΘΡΟ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ Δ.Σ. ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΡΑΠΕΖΙΚΟ ΒΗΜΑ: OI ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΡΑΠΕΖΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ & Η ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΣΤΟ ΠΡΟΣΚΗΝΙΟ

ΑΡΘΡΟ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ Δ.Σ. ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΜΑΣ

& ΜΕΛΟΥΣ ΤΩΝ Γ.Σ. Γ.Σ.Ε.Ε. & Ο.Τ.Ο.Ε.

ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Δ. ΣΤΑΘΟΠΟΥΛΟΥ

ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ «ΤΡΑΠΕΖΙΚΟ ΒΗΜΑ»

ΟΙ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΡΑΠΕΖΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

& Η ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΣΤΟ ΠΡΟΣΚΗΝΙΟ

Οι ακραίες διακυμάνσεις στις αξίες που διαπραγματεύονται στις παγκόσμιες αγορές και δη τα χρηματιστήρια, καθώς και οι επιπτώσεις που δημιουργήθηκαν στις εκδόσεις – εγγραφές που είχαν προγραμματιστεί για άντληση επενδυτικών κεφαλαίων, είχαν ως αφορμή την αδυναμία αποπληρωμής ενός commercial paper 1,8 δισεκ. € της Banco Espirito Santo (B.E.S.), τράπεζας με 50 περίπου δισεκ. € χορηγήσεις (ισόποσο μέγεθος μετά των διενεργηθεισών προβλέψεων του Ομίλου της Alpha Bank) επί συνολικού ενεργητικού 70 δισεκ. €.

 6 χρόνια μετά από την εθνικοποίηση της Banco Português de Negócios, μιας σαφώς μικρότερης της B.E.S. πορτογαλικής τράπεζας, μόλις ένα μέγεθος 6,4 δισεκ. € εναπομένει στον κουμπαρά του Τ.Χ.Σ. της Πορτογαλίας από το συνολικό δάνειο 78 δισεκ. € που έλαβε η χώρα από τους διεθνείς πιστωτές της. Μέγεθος που κατά πάσα πιθανότητα ισούται με τις ανάγκες κεφαλαιακής ενίσχυσης της τράπεζας που ταλάνισε -έστω και προσωρινά- τις κεφαλαιοποιήσεις εκατοντάδων ευρωπαϊκών τραπεζών και έσπειρε τον πανικό σε Ευρώπη και Αμερική.

 Το πρόβλημα της ανισομερούς, ποιοτικά και ποσοτικά, ανάπτυξης της κατ’ επίφαση ευρωπαϊκής ολότητας, αντικατοπτρίζεται, συχνά – πυκνά, στη σχέση μητροπολιτικού βορρά και περιφερειακού νότου. Η υπόθεση της B.E.S., στις αρχές του Ιούλη του 2014, ήταν επανάληψη προηγούμενων μηνυμάτων – αφορμών σε Ελλάδα, Κύπρο, Ιρλανδία, Πορτογαλία, Ισπανία και Ιταλία, όπως, με απόλυτη βεβαιότητα, θα αποτελέσει, αντίστοιχα, προηγούμενο, επόμενων mini κρίσεων του χρηματοπιστωτικού συστήματος στη διαρκή προσπάθειά του να βρει τις νέες γραμμές εξισορρόπησης των εγγενών του αντιθέσεων.

 Το μόνο σίγουρο είναι πως πέραν της αφορμής ενυπάρχει και η αιτία που συνίσταται στην τεχνοκρατική – επιστημονική πάντα προσπάθεια του καπιταλισμού να μετακυλήσει σε έτερο χρόνο το ξεκαθάρισμα του γενεσιουργού προβλήματος της τεχνητής διόγκωσης της πραγματικής οικονομίας, ουσιαστικά, δε, μιας υπερτιμημένης παραγωγικής βάσης.

 Η B.E.S. και η κάθε παρεμφερής περίπτωση είναι απλά η «κορυφή του παγόβουνου».

 Έως και το τέλος του πρώτου 6-μήνου του 2015 θα καταδειχθεί περίτρανα πως ο «βασιλιάς είναι γυμνός» και  πως -για να ντυθεί- απαιτείται να «γδυθούν οι υπήκοοι του βασιλείου» κατά 180-250 δισεκ. €, ποσό που κατ’ εκτιμώμενη προσέγγιση κύκλων της αγοράς θα υποδείξουν  τα tests προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων που θα «τρέξει» η Ε.Β.Α. έως τα τέλη του 2014 για δύο εκατοντάδες σχεδόν τράπεζες που έχουν την εταιρική τους βάση από Πορτογαλία και Ισπανία, Κύπρο και Ελλάδα, έως Γαλλία και Γερμανία. 

 Μήπως έρχεται πλέον οριζόντιος καταλογισμός ποινής στους καταθέτες και «διάσωση του τραπεζικού συστήματος εκ των έσω» (bail in) ;

 Γενικότερα, πάντως, σ’ επίπεδο Ε.Ε. ή σωστότερα Ευρώπης, αυτό που πρέπει να επιλυθεί δεν είναι το πρόβλημα εθνικού χρέους ή και ελλείμματος, έλλειψης ή επάρκειας κεφαλαίων για τις τράπεζες, αλλά η σφαιρική θεώρηση για το πού βρισκόμαστε ως συνασπισμένη ολότητα συμφερόντων, καθώς και η στρατηγική ενατένιση για το πώς θα φτάσουμε να διατηρήσουμε τουλάχιστον, στον παγκόσμιο καταμερισμό πλούτου και εξουσίας, τη δυναμική που τεχνητά ή πραγματικά έχουμε αναπτύξει.

 Και εδώ ακριβώς συνίσταται η ιδεολογική πάλη μεταξύ των πολιτικών συνιστωσών της διεθνοποιημένης διακυβέρνησης, προοδευτικής και συντηρητικής χροιάς, πιο δίκαια, βέβαια, της πάλης των τάξεων, της σύγκρουσης των δυνάμεων εργασίας με το κεφάλαιο, για το αν και σε τι βαθμό θα μπορούσαν να επιλυθούν χρονίζοντα θέματα που με τη διαιώνισή τους εμπεριέχουν τον κίνδυνο από κάποια στιγμή και πέρα να λάβουν μη αναστρέψιμη μορφή σε βάρος των συμφερόντων της εργατικής τάξης.   

 Στην Ελλάδα, τα πράγματα είναι καλύτερα ή χειρότερα; Μια μονολεκτική ή απομονωμένη απάντηση θα ήταν παντελώς άστοχο να δοθεί. Μάλλον μία από τα ίδια. Πορτογαλία και Ελλάδα, Ισπανία και Ιταλία, κ.ο.κ., οι δύο όψεις ενός κοινού, αν όχι και ενιαίου, προβλήματος. Κάτι άλλωστε που το βιώνουμε, σωστότερα μας υποχρέωσαν και το βιώνουμε, κυρίως, την τελευταία 4-ετία, και μεις, όπως άλλωστε ιστορικά είθισται να διαδραματίζεται με τριτοκοσμικούς μάλιστα όρους και αναχρονιστικά οικονομοτεχνικά μοντέλα που παραπέμπουν σε αποικιοκρατικές φάσεις της καπιταλιστικής ολοκλήρωσης και πάντα σε βάρος εκατομμυρίων Πολιτών του κόσμου.

 Αλλού εντόπισαν το πρόβλημα στον πυρήνα του τραπεζικού συστήματος, αλλού στα δημοσιονομικά του κράτους. Φαυλεπίφαυλη προσέγγιση, μιας και το μεν είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με το δε και τούμπαλιν.

 Άλλοτε επιρρίπτουν την «κατάρα» στο ΔΝΤ, άλλοτε στην ΕΚΤ και την ΕΕ. Άκρως αποπροσανατολιστική ανάλυση μιας το μεν με το δε λειτουργούν εν αντιθέσει τους αλληλοτροφοδοτούμενα.

 Το ζήτημα είναι βαθύτατα πολιτικό. Η αντιμετώπισή του μπορεί να γίνει μόνον μέσα από την πολιτική κονίστρα και ειδικότερα με την εδραίωση του ανυπέρβλητα ταξικού ρόλου και λόγου των Συνδικάτων στις κοινωνικοοικονομικές εξελίξεις και την πολιτική σκηνή. 

Ο κινηματικός έλεγχος των κομμάτων που θεωρητικά πάντα πρεσβεύουν και υπηρετούν τα δίκαια της εργατικής τάξης και των πλατιών μαζών της κοινωνίας αποτελεί μονόδρομο !

 Είτε στην Ελλάδα και την Πορτογαλία είτε στην Ιταλία και την Ισπανία.

 Εδώ ακριβώς ανοίγει μια ακόμα μεγάλη συζήτηση για το πώς οι τράπεζες στηρίζουν την παραγωγική βάση της οικονομίας, για το τι τραπεζικό σύστημα προωθεί ανάπτυξη και δημιουργεί θέσεις εργασίας, για το αν το μοντέλο ελεγχόμενου πληθωρισμού, χρηστής κατανάλωσης και σχεδιασμένης εξωστρέφειας υποβοηθά ή όχι την κοινωνικοοικονομική ανέλιξη… 

 Πάντως, αναντίρρητο γεγονός, συνάμα, όμως, και θεμελιακή αρχή, μικρών ή και μεγάλων κοινωνιών σε εθνικό ή και κοινοτικό, ακόμα ακόμα και παγκόσμιο, επίπεδο, αποτελεί, πως, όπου το πρότυπο του ελέγχου των εξελίξεων εφαρμόστηκε από τα πάνω, η στρέβλωση επήλθε ακαριαία και η οπισθοδρόμηση εξελίχθηκε ταχύτερα.

 Τράπεζες – τραπεζικό σύστημα, οικονομία και κοινωνία, είναι άρρηκτα συνδεδεμένες στη διαχρονική πορεία εξελίξεων τόσο στο εποικοδόμημα όσο και στην παραγωγική βάση του καπιταλισμού. Το E.S.R.B. σε πρόσφατο ακαδημαϊκό εγχειρίδιό του προς την ΕΚΤ καταλογίζει στις ευρωπαϊκές τράπεζες πως έχουν αρνητική συνεισφορά στο Α.Ε.Π. της ευρωζώνης, υποδεικνύοντας ταχεία συρρίκνωση. Τυχαία; Το κεφάλαιο και οι φορείς του αναδιπλώνονται και τροχοδρομούν το μέλλον με την προστασία των στενών συμφερόντων τους!

 Γι’ αυτό, και στην ελληνική πραγματικότητα, που ο τραπεζοϋπαλληλικός κλάδος «είδε» να χάνει μέχρι στιγμής το 35% της εργατικής του δύναμης, απέναντι σε ολιγομονοπωλιακά σχήματα ή συμπλέγματα τραπεζικών ομίλων και κεφαλαιακών συμφερόντων, και που το γελοίο των 2 ½ τραπεζών δεν απέχει και πολύ από το φασιστικό της 1, η απάντηση που πρέπει να δοθεί οφείλει να είναι βαθιά πολιτική, να έχει ρεαλισμό και ισοκατανομή κοστών και τέλος ν’ αντλεί την ισχύ της από την κοινωνική οικονομία της αγοράς και την κοινωνική επιχειρηματικότητα, τις δυνάμεις της εργασίας και τα εκατομμύρια ασφαλισμένους, εν ενεργεία και συνταξιούχους εργάτες – εργατοϋπαλλήλους, που όλοι μαζί, βάσει μιας Χάρτας Δικαιωμάτων και Υποχρεώσεων, να είναι σε θέση αφενός να κατέχουν και αφετέρου να διαχειρίζονται τα μέσα παραγωγής και τον εκάστοτε παραγόμενο πλούτο, πρωτίστως, να μεταφέρουν από γενεά σε γενεά προνοητικά και δίκαια επαρκή αποθεματική αξία με επαγγελματισμό, συγχρονισμό και ανακλαστικά, λογοδοσία και έλεγχο, στα εξελισσόμενα στάδια ωρίμανσης του καπιταλισμού και της μεταλλάξεις των κυβερνώντων.

 Με τα Συνδικάτα, Πρωτοβάθμια Σωματεία, Ο.Τ.Ο.Ε., Εργατικά Κέντρα και Γ.Σ.Ε.Ε., στην πρωτοπορία της κοινωνικής αντίστασης και πάλης, αιχμή του δόρατος για την πολιτική ανατροπή ενός σάπιου συστήματος εξουσίας και ασπίδα προστασίας για μια δίκαιη νομή και διανομή πλούτου υπέρ του συνόλου των Πολιτών και ολόκληρης της κοινωνίας, εμπρός να πάρουμε την υπόθεση αποκατάστασης της τάξης στα χέρια μας!