H «Κυρία – Πρωτιά»

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αύξησε  τα επιτόκια υπό πολύ δύσκολες συνθήκες:Ο πόλεμος στο Ιράν έχει αναζωπυρωθεί , η τιμή του Brent ξεπερνά τα 100 δολάρια το βαρέλι και το φυσικό αέριο φλερτάρει με τα 80 ευρώ στην αγορά του Άμστερνταμ.

Ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη έχει πάρει την ανηφόρα, η σύγκρουση μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας δεν έχει ορατό τέλος και στο μεταξύ , έχουν κλείσει και οι διαδρομές σιτηρών από τη Μαύρη Θάλασσα όπως ποτέ άλλοτε, με τις τιμές του σιταριού να έχουν αυξηθεί κατά 41% από την αρχή του έτους.

Μέσα σε αυτό το δυσμενές πλαίσιο πρόεδρος της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ προετοιμάζεται για την επόμενη ζωή της ως ιδιώτης πολίτης, εννέα μήνες πριν από τη λήξη της θητείας της ως επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.

Η θητεία της προέδρου λήγει στα τέλη Οκτωβρίου 2027, μετά από οκτώ χρόνια. Κατά τη διάρκεια της τελευταίας συνέντευξης Τύπου, η ίδια διαβεβαίωσε: «Δεν θα με δείτε να φεύγω πριν από το 2027», χωρίς να διευκρινίσει πότε.

Η Λαγκάρντ αναμένεται να αποχωρήσει από το τιμόνι της ΕΚΤ τον Ιανουάριο .

Για αυτό το λόγο άλλωστε θα εκδώσει τα απομνημονεύματά της με τίτλο «Lady First»- Η «Κυρία -Πρωτιά» σε ελεύθερη μετάφραση-από τις εκδόσεις Atlantic Books στις 28 Ιανουαρίου,

Γραμμένο με τον Γερμανό δημοσιογράφο Μαρκ Χιούερ «στον ελεύθερο χρόνο της», η περίληψη του βιβλίου εξηγεί τον τίτλο: «Η Κριστίν Λαγκάρντ είναι μια γυναίκα πρωτιάς : η πρώτη γυναίκα ηγέτης του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, η πρώτη γυναίκα πρόεδρος της ΕΚΤ (…). Η Λαγκάρντ αφηγείται τις επιτυχίες της, τις αποτυχίες της και τον αγώνα της ενάντια στις προκαταλήψεις». Μια ηγέτις  που «σπρώχνει τα όρια και αμφισβητεί επίμονα το status quo».

Κατανοητή υπερηφάνεια

Η Λαγκάρντ έχει πολλά να μοιραστεί με κατανοητή υπερηφάνεια. Όπως και η μετακίνησή της στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, η θητεία της στη Φρανκφούρτη ήταν θετική: έχει επιδιορθώσει με σύνεση τους δεσμούς μεταξύ περιστεριών και γερακιών και έχει επουλώσει τις πληγές σε ένα Διοικητικό Συμβούλιο,  που είχε διαλυθεί κατά τη διάρκεια της κρίσης του ευρώ.

Η Λαγκάρντ συνέβαλε τα μέγιστα για την αντιμετώπιση της κρίσης στη διάρκεια της πανδημίας όσο και, συνολικά, κατά τη διάρκεια της επακόλουθης πληθωριστικής έκρηξης. Και  τώρα ηγείται της ΕΚΤ σε μια εξαιρετικά δύσκολη περίοδο γεωπολιτικής αστάθειας με ψυχραιμία.

Την ίδια ώρα, η αγορά κρατικών ομολόγων βρίσκεται υπό σοβαρή ένταση. Οι αποδόσεις των Γαλλικών 10ετών ομολόγων βρίσκονται στο υψηλότερο σημείο τους εδώ και σχεδόν 20  χρόνια , ενώ σε δύσκολη είναι και η Ιταλία.

Στο πλαίσιο αυτό η Λαγκάρντ συνεχίζει την λεγόμενη « ποσοτική σύσφιξη»:   μείωση του ισολογισμού της ΕΚΤ, μετά από χρόνια αγοράς κρατικών ομολόγων. Δεδομένου ότι η σύσφιξη ανέρχεται σε αρκετές εκατοντάδες δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως, η ΕΚΤ δημιουργεί πρόσθετη προσφορά δημόσιου χρέους, ακριβώς σε μια εποχή που η αγορά αγωνίζεται να το απορροφήσει και το κόστος τόκων για τις κυβερνήσεις αυξάνεται.

Υποψήφιοι για διαδοχή

Ακούγεται ότι η Λαγκάρντ θα αναλάβειτην ηγεσία του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ του Νταβός, αλλά αυτή είναι μια «μικρή καρέκλα», που αναμφίβολα,δεν χωρά το μέγεθος της «Κυρίας της Πρωτιάς».

Η Λαγκάρντ , η πρώην υπουργός Οικονομικών της Γαλλίας, ενδεχομένως να εξετάζει επίσης το ενδεχόμενο να διεκδικήσει την γαλλική προεδρία στις εκλογές της άνοιξης. Είναι ίσως η μόνη που μπορεί να αντιμετωπίσει στα ίσα την Μαρίν Λεπέν και να φτάσει στο Μέγαρο των Ηλυσίων την άνοιξη.

Οι υποψήφιοι για τη διαδοχή της Λαγκάρντ προετοιμάζονται εκ των προτέρων: ο πρώην Ισπανός πρόεδρος της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών Πάμπλο Ερνάντες ντε Κος , ο Ολλανδός πρωην διοικητής της κεντρικής τράπεζας Κλάας Κνοτ, ο πρόεδρος της Bundesbank, Γιοακίμ Νάγκελ, είναι οι επικρατέστεροι

Ο κίνδυνος είναι όμως  μετά τη Λαγκάρντ, να επικρατήσουν τα «γεράκια». Οι πολιτικές της ΕΚΤ να είναι πιο περιοριστικές από αυτές που ισχύουν σήμερα, γεγονός που θα ανακόψει την ανάπτυξη.

Πολλοί φοβούνται ότι ο νέος πρόεδρος της ΕΚΤ θα επικεντρωθεί  περισσότερο στην καταπολέμηση του πληθωρισμού παρά στην υποστήριξη της ανάπτυξης. Και αυτό δεν θα ήταν καλό για την ευρωπαϊκή οικονομία .

«Αν η μπάλα επέστρεφε σε έναν Γερμανο-Ολλανδό υποψήφιο, διακινδυνεύουμε μια ελαφρώς πιο σκληρή στάση σχετικά με τα επιτόκια και τον πληθωρισμό. Ελπίζω να μην συμβεί αυτό», λένε στη Ναυτεμπορική, Ευρωπαίοι παράγοντες της αγοράς.

Προειδοποιούν μάλιστα ότι μια προσέγγιση πιο «γερμανικού τύπου» να δώσει προτεραιότητα στον πληθωρισμό, θα έχει ωςαποτέλεσμα υψηλότερα επιτόκια, με τις επακόλουθες αρνητικές συνέπειες για την πίστωση, τις επενδύσεις και την οικονομική ανάπτυξη.