Το κινηματογραφικό φεστιβάλ της Θεσσαλονίκης, που θα διαρκέσει από τις 5 ως τις 15 Νοεμβρίου, ξεκινά και ολοκληρώνεται με δυο από τις πιο διακεκριμένες και αναμενόμενες ταινίες της σεζόν: στην τελετή έναρξης θα προβληθεί ο «Μινώταυρος» του Αντρέι Σβιάγκιντσεφ, που απέσπασε το Μεγάλο Βραβείο της Κριτικής Επιτροπής στο πρόσφατο Φεστιβάλ Καννών, και θα ρίξει αυλαία με τον Χρυσό Λέοντα του Φεστιβάλ Βενετίας, την «Άγνωστη γυναίκα» της Μάι ελ-Τούκι, με την παρουσία της ελληνικής καταγωγής πρωταγωνίστρια Ματίλντε Αρσέλ, νικήτρια του Volpi Cup για τη συγκλονιστική ερμηνεία της. Δυο ελληνικές ταινίες που ξεχώρισαν στα μεγαλύτερα φεστιβάλ του εξωτερικού, με την υπογραφή της Κωνσταντίνας Κοτζαμάνη και της Ζακλίν Λέντζου, εξασφάλισαν τη θέση τους σε ένα από τα διεθνή διαγωνιστικά προγράμματα της Θεσσαλονίκης, που όπως πάντα μοιράζεται με το κοινό τον κύριο όγκο της εγχώριας παραγωγής. Τιμητικούς Χρυσούς Αλέξανδρους θα παραλάβουν ο σκηνοθέτης της φιλίας και της απώλειας, κι ένας από τους σημαντικότερους ανανεωτές του νεότερου ελληνικού κινηματογράφου, ο Νίκος Γραμματικός, αλλά και ο σπουδαίος Σταύρος Ξαρχάκος, συνθέτης που ξεκίνησε από τη μουσική για το σινεμά, έγραψε αξέχαστα τραγούδια που κόσμησαν το σάουντρακ των ’60s και των ’70, και συνεχίζει να βαθαίνει το πλουσιότατο έργο του με τις συναυλίες και τις απαράμιλλες ενορχηστρώσεις του.
• Η Λόρα Μάλβεϊ, η διάσημη θεωρητικός, ακαδημαϊκός και σκηνοθέτιδα, εισήγαγε την έννοια του «ανδρικού βλέμματος» στον κινηματογράφο. Θα βρεθεί στη Θεσσαλονίκη, όπου θα κάνει ένα συναρπαστικό talk, στη διάρκεια του οποίου θα εξεταστεί ο τρόπος με τον οποίο ο κινηματογράφος διαμορφώνει τις αντιλήψεις μας για το φύλο και την εξουσία, αλλά και τη διαχρονική επίδραση των κινούμενων εικόνων στον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε και κατανοούμε τον κόσμο. Παράλληλα, θα προβληθεί μικρού μήκους ταινία της, καθώς και η επιδραστική ταινία «Αινίγματα της Σφίγγας», μία από τις σημαντικότερες ταινίες της πρωτοπορίας που γεννήθηκαν στη Βρετανία τη δεκαετία του 1970, την οποία η Μάλβεϊ συν-σκηνοθέτησε με τον Πίτερ Γουόλεν. Η ταινία εξετάζει ζητήματα αναπαράστασης της γυναίκας, τη θέση της μητρότητας στην κοινωνία και τη σχέση μητέρας και κόρης.
Ακολουθώντας το σενάριο που έγραψε μαζί με την κάτοχο βραβείου Νόμπελ λογοτεχνίας, συγγραφέα Ελφρίντε Γέλινεκ, η Ότινγκερ κάνει αυτό που γνωρίζει καλύτερα: επιστρέφει στην Ευρώπη τους ίδιους της τους μύθους, αφού πρώτα τους ντύσει με μετάξι και αίμα. Μόνο που αυτήν τη φορά το όχημα είναι μια horror κωμωδία, camp στον πυρήνα της και εκθαμβωτική στον σχεδιασμό της, η «Κόμισσα του αίματος».
• Η ταινία «Chronovisor» των Τζακ Άουεν και Κέβιν Γουόκερ μάς εισάγει σε έναν κόσμο γεμάτο σκονισμένα βιβλία, βιντεοκασέτες και φωνές που φτάνουν παραμορφωμένες από την άλλη άκρη της τηλεφωνικής γραμμής. Στη χρυσή εποχή της αναλογικής τεχνολογίας, οι θεωρίες συνωμοσίας άφηναν πίσω τους ίχνη σε χαρτί. Η Μπεατρίς, μια Γαλλίδα ακαδημαϊκός με ένα ποτήρι κρασί στο ένα χέρι και μια θεωρία για τον λαβύρινθο της ανθρώπινης σκέψης στο άλλο, ακολουθεί αυτά τα ίχνη ως το chronovisor, τη μηχανή που ένας πραγματικός Βενεδικτίνος μοναχός ορκιζόταν ότι κατασκεύασε τη δεκαετία του 1970, και ήταν ικανή να προβάλει οποιαδήποτε στιγμή της Ιστορίας, από τη Σταύρωση μέχρι μια χαμένη τραγωδία της αρχαιότητας. Μοναδικό της διαβατήριο είναι ένα πολυφορεμένο ψεματάκι για κάποια ακαδημαϊκή διάκριση που της ανοίγει όλες τις πύλες πρόσβασης που επιθυμεί! Το πρωτοεμφανιζόμενο σκηνοθετικό δίδυμο μετατρέπει την έρευνα σε ένα θέαμα που κόβει την ανάσα: το «Chronovisor» (Film Forward Διεθνές Διαγωνιστικό) είναι μια ταινία φτιαγμένη κατά το ήμισυ από λέξεις σε σελίδες, μαρκαρισμένες και μεταφρασμένες με ιλιγγιώδη ταχύτητα, γυρισμένη σε φιλμ 16 mm όλο κόκκο, με μια απολαυστικά νουάρ μουσική. Κάπου ανάμεσα στον Χόρχε Λουίς Μπόρχες και το «National Treasure», το «Chronovisor» είναι το εμπύρετο όνειρο κάθε βιβλιοφάγου, και ταυτόχρονα μια παγίδα χωρίς διέξοδο.
• Σκηνοθέτης ταινιών με τεράστιο box office, όπως το «Αν» και το «Ένας άλλος κόσμος», δημοφιλέστατος ηθοποιός από τις τηλεοπτικές σειρές που έχει υπογράψει ο ίδιος εδώ και περισσότερα από είκοσι χρόνια, και έχοντας σημειώσει διεθνή επιτυχία με τη σειρά του «Μαέστρο», ο Χριστόφορος Παπακαλιάτης έρχεται στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης ως Αmbassador της Αγοράς, για να μιλήσει στους νέους δημιουργούς που προσπαθούν να κάνουν τα πρώτα τους βήματα στον κινηματογράφο και στην τηλεόραση. Θα κάνει ένα talk, ενώ θα παρουσιάσει στη Θεσσαλονίκη αποκλειστικά ένα απόσπασμα από την 4η σεζόν του «Μαέστρο».
• Κάπου μεταξύ μνήμης και παραίσθησης, ζωντανεύει ξανά το Λονδίνο του 1988: μια εικόνα που τρεμοπαίζει, ασπρόμαυρη στα όνειρα, έγχρωμη στην πραγματικότητα – αν και τα όρια ανάμεσά τους είναι πολύ πιο ρευστά απ’ όσο δείχνουν. Ο Μπο έχει αφήσει πίσω του μια Ιρλανδία όπου ο έρωτάς του θεωρείται ακόμη παράνομος, και ζει μοναχικά, με τους μηχανισμούς άμυνας πάντα σε εγρήγορση. Ώσπου τον παίρνει υπό την προστασία του ο Μορίς, άλλοτε μούσα του Χόλιγουντ και πλέον «βασίλισσα» μιας μικρής καφετέριας. Όταν στη ζωή τους μπαίνει ο γλυκός, αθώος Τάινι, ο Μπο αφήνεται για πρώτη φορά να αγαπήσει – λίγο προτού η διάγνωση του Τάινι με AIDS ενώσει τη φροντίδα και τον τρόμο σε μια σχεδόν αβάσταχτη γροθιά. Στο αξιοσημείωτο ντεμπούτο του με τίτλο «Πρόγονοι» (Ανοιχτοί Ορίζοντες), ο Ντέιβιντ Τέρπιν ταξιδεύει ανάμεσα στην ανάμνηση, στο όνειρο και στον κόσμο των νεκρών, με οδηγό μια λαμπερή, σχεδόν αιθέρια Κριστίνα Χέντρικς, και δεν χάνει ούτε στιγμή τον έλεγχο, ακόμη κι όταν παρελθόν και παρόν γίνονται ένα. Στο κέντρο αυτού του σύμπαντος, ο Έανα Χάρντγουικ δίνει μια ερμηνεία ωμή και ταυτόχρονα συγκρατημένη, με έναν τρυφερό Ρούπερτ Έβερετ και έναν σπαρακτικό Τζακ Γουλφ στο πλευρό του. Ιστορία αγάπης και ταυτόχρονα ghost story, η ταινία διερωτάται πώς κρατάμε κοντά μας όσους έχουμε χάσει – και απαντά, σχεδόν ψιθυριστά: απλώς τους κρατάμε εδώ, μαζί μας. Βραβείο FIPRESCI στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Τορόντο.
• Στα 83 της χρόνια, η Ούλρικε Ότινγκερ, μια θρυλική κουίρ φιγούρα της γερμανικής αβανγκάρντ που θα μείνει για πάντα στην ιστορία χάρη στo «Freak Orlando», στρέφει για πρώτη φορά το ανήσυχο βλέμμα της στο σινεμά είδους και παραδίδει ένα αποτέλεσμα απολαυστικά ανεξέλεγκτο. Στην ταινία «Η κόμισσα του αίματος» η Ιζαμπέλ Ιπέρ υποδύεται την κόμισσα Ερζέμπετ Μπάτορι, η οποία περιπλανιέται σε μια παραισθητική Βιέννη υπό το φως των κεριών, αναζητώντας το βιβλίο που θα μπορούσε να βάλει τέλος στη δυναστεία των βρικολάκων της. Στο πλευρό της βρίσκεται η δηκτική καμαριέρα της –την υποδύεται απολαυστικά η Μπίργκιτ Μινιχμάιρ («Λευκή κορδέλα», «Η πτώση»)–, ενώ το εκκεντρικό καστ συμπληρώνουν ο ανιψιός της, που είναι ένας απρόθυμος χορτοφάγος βρικόλακας, δύο βαμπιρολόγοι που δεν σταματούν να διαπληκτίζονται, αλλά και η Κοντσίτα Βουρστ, που πράγματι… «αναγεννιέται σαν φοίνικας» στην καρδιά ενός θεματικού πάρκου, θυμίζοντάς μας τον κόσμο της Eurovision. Ακολουθώντας το σενάριο που έγραψε μαζί με την κάτοχο βραβείου Νόμπελ λογοτεχνίας, συγγραφέα Ελφρίντε Γέλινεκ, η Ότινγκερ κάνει αυτό που γνωρίζει καλύτερα: επιστρέφει στην Ευρώπη τους ίδιους της τους μύθους, αφού πρώτα τους ντύσει με μετάξι και αίμα. Μόνο που αυτήν τη φορά το όχημα είναι μια horror κωμωδία, camp στον πυρήνα της και εκθαμβωτική στον σχεδιασμό της. Περισσότερο από μισό αιώνα μετά τα πρώτα της βήματα, η Ότινγκερ δεν αποτίει φόρο τιμής στην πρωτοπορία αλλά εξακολουθεί να την ορίζει.
• Κάπου ανάμεσα σε κειμήλιο της βικτοριανής εποχής και πρώιμο snuff φιλμ, ένα πρόσφατα ευρεθέν υλικό από το Λονδίνο των τελών του 19ου αιώνα έρχεται στο φως για να αποκαλύψει τη μοίρα μιας γυναικείας λέσχης κυνηγών φαντασμάτων στο καθηλωτικό ντεμπούτο τρόμου του Τζόζεφ Άρτσερ με τίτλο «Στιγμιότυπο». Το εύρημα υπηρετείται με απόλυτη συνέπεια: κάθε καρέ παρουσιάζεται ως ανακτημένο υλικό ενός ερασιτέχνη εφευρέτη, του Τάμγουορθ, που δοκιμάζει την πειραματική του μηχανή κινούμενης εικόνας στις γυναίκες γύρω του, έτσι ώστε η ίδια η «ανακάλυψη» του υλικού να γίνεται μέρος της φρίκης – ένα κομμάτι χαμένης οπτικής αρχαιολογίας που δεν προοριζόταν ποτέ να σωθεί, πόσο μάλλον να το δει κανείς. Εξερευνώντας μια επικίνδυνη πόλη γεμάτη αντιφάσεις μέσα από μια νέα τεχνολογία, δυνητικά ικανή να αιχμαλωτίσει τις όποιες κακόβουλες υπερφυσικές δυνάμεις, η ταινία μάς βυθίζει σε έναν κόσμο σκληρότητας, βίας και κίτρινου Τύπου, όπου η απειλή καραδοκεί πάντα στην επόμενη γωνία και στα όρια του κάδρου της κάμερας στενοπής. Μια ευρηματική εκ νέου επινόηση του found footage τρόμου, τόσο παράξενη όσο και τρομακτική, το «Στιγμιότυπο» υπόσχεται να προκαλέσει, να αναστατώσει και να συναρπάσει.
• Η ταινία λήξης της 67ης διοργάνωσης είναι η «Άγνωστη γυναίκα» της Μάι ελ-Τούκι. Η Μαρί ετοιμάζεται να γίνει η «κυρία του σπιτιού». Από τότε που πέθανε η πρώτη σύζυγος του πλούσιου εμπόρου Κρίστιαν, επιβλέπει το υπόλοιπο προσωπικό του σπιτιού και φροντίζει τη μικρή του κόρη. Και τώρα, λίγες μόλις μέρες μετά τη λήξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και την αποκατάσταση της δημοκρατίας στη Δανία, ήρθε η στιγμή να βγάλει οριστικά από πάνω της τη στολή της υπηρέτριας. Όμως μια τυχαία συνάντηση στο λεωφορείο, καθώς πηγαίνει στον ράφτη για να μεταποιήσει το νυφικό της, θα φέρει τα πάνω κάτω στη ζωή της. Η Μάι ελ-Τούκι σχολιάζει με εντυπωσιακή ψυχραιμία το σύνθετο ζήτημα των γυναικών που συνδέθηκαν με τους ναζί και της αντιμετώπισης που έτυχαν μεταπολεμικά από τα μέλη της αντίστασης –εν προκειμένω της δανικής–, μιας αντιμετώπισης συχνά πολύ σκληρότερης και πιο βάναυσης από εκείνη των ανδρών που είχαν αναπτύξει ανάλογες σχέσεις μαζί τους, εμπορικές ή άλλης φύσης. Όσο περνά η ώρα, η κάμερα πλησιάζει όλο και περισσότερο τη φαινομενικά αδιαπέραστη ηρωίδα, σφίγγοντας ασφυκτικά τον κλοιό γύρω της. Η πορεία του χαρακτήρα της, όμως, κάθε άλλο παρά «ηρωική» είναι ‒ γεμάτη ρωγμές και τραύματα. Η βραβευμένη ερμηνεία της Ματίλντε Αρσέλ είναι μελετημένη ως το παραμικρό βλέμμα και την πιο ανεπαίσθητη σύσπαση του προσώπου. Μια ταινία εποχής με λόγο ύπαρξης και ένας Χρυσός Λέων της Βενετίας με ηχηρό πολιτικό αποτύπωμα.
• Τον συνθέτη, μαέστρο και ενορχηστρωτή Σταύρο Ξαρχάκο θα τιμήσει με Χρυσό Αλέξανδρο το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης για τη συνολική προσφορά του στον πολιτισμό. Η τιμητική διάκριση του σπουδαίου δημιουργού της μουσικής και των τραγουδιών εμβληματικών ταινιών όπως τα «Κόκκινα Φανάρια», η «Λόλα» και τα «Κορίτσια στον ήλιο», που βραβεύτηκε στη Θεσσαλονίκη πριν από 58 χρόνια, θα προηγηθεί της προβολής της ταινίας «Ρεμπέτικο» του Κώστα Φέρρη – ο συνθέτης είχε βραβευτεί για τη μουσική της ταινίας, πάλι στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης.
• Ο Ανδρέας Βελισσαρόπουλος γύρισε τη μικρού μήκους ταινία «Όπερα» (1976), που έχει χαθεί. Το Φεστιβάλ φέρνει στο φως υλικό από τα γυρίσματά της: είκοσι λεπτά σε φιλμ Super 8 που ανακαλύφθηκε πρόσφατα και θα προβληθεί για πρώτη φορά στη Θεσσαλονίκη. Άνθρωποι που δούλεψαν στην ταινία, συνεργάτες και φίλοι του Βελισσαρόπουλου και θεωρητικοί του κουίρ σινεμά ανασυνθέτουν την «Όπερα» και μιλούν για τη θέση της στην ιστορία του ελληνικού κινηματογράφου. Συντονίζει ο κριτικός κινηματογράφου Μανώλης Κρανάκης.
• Η ταινία «Καρδιές της ερήμου» (1985) της Ντόνα Ντιτς μάς μεταφέρει στο Ρίνο της Νεβάδα το 1959: η Βίβιαν Μπελ, μια αυστηρή, συγκρατημένη καθηγήτρια, φτάνει σε έναν σιδηροδρομικό σταθμό γεμάτο άμμο της ερήμου για να πάρει ένα γρήγορο διαζύγιο. Αντ’ αυτού, βρίσκει κάτι που δεν ζήτησε ποτέ, όταν η Κέι Ρίβερς, ένα ελεύθερο πνεύμα από ένα ράντσο της περιοχής, κάνει όπισθεν με το καμπριολέ της στη μέση του αυτοκινητόδρομου μόνο και μόνο για να τη δει καλύτερα. Αυτό που ακολουθεί θα γινόταν η πρώτη μεγάλη λεσβιακή ιστορία αγάπης του σινεμά με μάλλον αίσιο τέλος – χωρίς τραγωδία, χωρίς τιμωρία, χωρίς ένα τελευταίο πλάνο που χάνεται στην ντροπή. Η Ντόνα Ντιτς υποθήκευσε το σπίτι της για να εξασφαλίσει τα δικαιώματα ενός σάουντρακ γεμάτου τραγούδια της Πάτσι Κλάιν και της Κίτι Γουέλς, έκανε έναν προϋπολογισμό 800.000 δολαρίων να μοιάζει με κανονική παραγωγή στούντιο και σκηνοθέτησε μια τόσο αληθινή ερωτική σκηνή σε δωμάτιο ξενοδοχείου που άφησε το κοινό του 1986 με κομμένη την ανάσα. Οι απέραντοι ουρανοί της ερήμου κουβαλούν όλο το συναισθηματικό φορτίο της ταινίας, μετατρέποντας τον ανοιχτό δρόμο του Νότου –έναν κατεξοχήν ανδροκρατούμενο χώρο στον αμερικανικό κινηματογράφο– σε ένα αδιαμφισβήτητα κουίρ έδαφος που η ταινία διεκδικεί εκ νέου με χαρά. Δεκαετίες αργότερα, η ταινία παραμένει ακριβώς αυτό που τόλμησε να είναι στην εποχή της: μνημειώδης, αμετανόητη και ολοζώντανη.
• Δέκα επτά συνολικά ταινίες, απροσδόκητου κι εκλεκτικού curation, θα προβληθούν στο αφιέρωμα «Καλώς ήρθατε στην έρημο», το οποίο επιμελείται ο guest curator, ο σκηνοθέτης και σεναριογράφος Όλιβερ Λάσε, βραβευμένος στο Φεστιβάλ Καννών για τη μοναδική οπτικοακουστική εμπειρία του «Sirat». Ανάμεσά τους το «Γυμνό νησί» του Κανέτο Σίντο, το «Φάτα Μοργκάνα» του Βέρνερ Χέρτσογκ, το «Πέρασμα του Μικ» της Κέλι Ράινχαρντ και το «Σαν Φρανσίσκο: Ώρα μηδέν» του Ρίτσαρντ Κ. Σαραφιάν. Ο Λάσε θα προλογίσει τις ταινίες του αφιερώματος, ενώ θα παρουσιάσει και την οπτικοακουστική εγκατάσταση HU/هُوَ στο MOMus – Πειραματικό Κέντρο Τεχνών, παραγωγής του Μουσείου Reina Sofía της Μαδρίτης, ενώ θα κάνει και ένα open talk στο κοινό.
Στη φετινή διοργάνωση, το Φυσικό Αέριο Ελληνική Εταιρεία Ενέργειας δίνει για πρώτη φορά το «παρών» στο φεστιβάλ ως χορηγός, διοργανώνοντας δύο ξεχωριστές δράσεις ανοιχτές για το κοινό: καλλιτεχνικά εργαστήρια κυανοτυπίας και ένα fun afterparty στο ΥΨΙΛΟΝ μετά το masterclass του Ρένου Χαραλαμπίδη.
Διάβασε περισσότερα για τις δράσεις εδώ και ετοιμάσου να ζήσεις μοναδικές στιγμές πειραματισμού, αλληλεπίδρασης και διασκέδασης.
Σήμερα : 942
Αυτη την εβδομάδα : 5175
Αυτόν το μήνα : 7474
Συνολικά : 10000694
