Τουρκία: 45 οι συλλήψεις για το σκάνδαλο με τα funds / Ανάμεσά τους και πρώην υποδιοικητής της κεντρικής τράπεζας / Εκροές 18 δισ. δολ.

Σε πολλαπλά μέτωπα εξαπλώνεται η κρίση στην τουρκική αγορά κεφαλαίων, καθώς το σκάνδαλο με τα επενδυτικά funds προκαλεί μεγάλες απώλειες στις μετοχές μικρής κεφαλαιοποίησης, μαζικές εκροές κεφαλαίων και αυξανόμενες πιέσεις στη ρευστότητα επιχειρήσεων και επενδυτών.

Η δικαστική έρευνα για φερόμενες δόλιες δραστηριότητες σε 131 επενδυτικά funds, τα οποία διαχειρίζονται επτά εταιρείες, έχει οδηγήσει στην εκκαθάρισή τους, ενώ 45 άτομα έχουν συλληφθεί και οι αρχές έχουν κινήσει διαδικασίες σε βάρος συνολικά 76 υπόπτων.

Οι επιπτώσεις στην αγορά μετοχών είναι ιδιαίτερα έντονες για τις μικρότερες και λιγότερο εμπορεύσιμες εταιρείες, πολλές από τις οποίες είχαν βρεθεί στο επίκεντρο των τοποθετήσεων των υπό εκκαθάριση κεφαλαίων. Ο δείκτης Borsa Istanbul SME, ο οποίος παρακολουθεί εταιρείες μικρής και μεσαίας κεφαλαιοποίησης, έχει υποχωρήσει κατά 34% από την αρχή του Σεπτεμβρίου, έναντι πτώσης 10% για τον βασικό δείκτη BIST 100.

Παράλληλα, οι επενδυτές απέσυραν περισσότερες από 900 δισ. τουρκικές λίρες, περίπου 18 δισ. δολάρια, από τα τουρκικά επενδυτικά κεφάλαια το διάστημα από τις 31 Αυγούστου έως τις 24 Σεπτεμβρίου, σύμφωνα με στοιχεία των πλατφορμών ανάλυσης κεφαλαίων Fonbul και Fintables.

45 συλλήψεις και έρευνα για 131 επενδυτικά κεφάλαια

Ο υπουργός Δικαιοσύνης Ακίν Γκιουρλέκ ανακοίνωσε ότι έχουν συλληφθεί 45 άτομα, ενώ οι διαδικασίες αφορούν συνολικά 76 υπόπτους.

Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, ο Γκιουρλέκ ανέφερε ότι έχουν κατασχεθεί τα περιουσιακά στοιχεία των ιδιοκτητών των κεφαλαίων και των υπόπτων που κατέχουν διευθυντικές θέσεις, ενώ έχουν παγώσει και τα περιουσιακά στοιχεία των άμεσων μελών των οικογενειών τους.

Σύμφωνα με τουρκικά μέσα ενημέρωσης, μεταξύ των συλληφθέντων βρίσκεται ο Ερκάν Κιλιμτζί, πρώην υποδιοικητής της Κεντρικής Τράπεζας της Τουρκίας.

Η εισαγγελική έρευνα αφορά φερόμενες δόλιες δραστηριότητες σε 131 επενδυτικά κεφάλαια, τα οποία διαχειρίζονται επτά εταιρείες. Τα περιουσιακά στοιχεία των εταιρειών εκτιμώνται, σύμφωνα με υπολογισμούς τουρκικών μέσων ενημέρωσης, σε περισσότερα από 826 δισ. τουρκικές λίρες, ενώ τα κεφάλαια διαχειρίζονταν επενδύσεις περισσότερων από 455.000 ιδιωτών επενδυτών.

Και οι επτά εταιρείες τέθηκαν σε εκκαθάριση στις 17 Σεπτεμβρίου από την τουρκική Αρχή Κεφαλαιαγοράς (SPK).

Η έρευνα επικεντρώνεται σε κατηγορίες που αφορούν οργανωμένο έγκλημα, απάτη κατά του κράτους, παραβιάσεις της νομοθεσίας για τις χρηματοπιστωτικές αγορές και φοροδιαφυγή.

Πώς ξεκίνησε η κρίση – Οι νέοι κανόνες και οι μαζικές ρευστοποιήσεις

Η αναταραχή άρχισε να εκδηλώνεται μετά τις οδηγίες που εξέδωσε η SPK στις 28 Αυγούστου, με τις οποίες απαγορεύτηκε στα επενδυτικά κεφάλαια να τοποθετούν το σύνολο των περιουσιακών τους στοιχείων σε μία μόνο μετοχή. Οι νέοι κανόνες υποχρέωναν τα κεφάλαια να διαφοροποιήσουν τα χαρτοφυλάκιά τους.

Στο πλαίσιο της συμμόρφωσης με τις οδηγίες, τα κεφάλαια άρχισαν να πωλούν μετοχές, ενώ παράλληλα επενδυτές προχώρησαν σε αιτήματα εξαγοράς των μεριδίων τους.

Η κατάσταση επιδεινώθηκε όταν οι εταιρείες διαχείρισης Tera Portföy Yönetimi AS και Pusula Portföy Yönetimi AS δεν κατάφεραν την προηγούμενη εβδομάδα να ικανοποιήσουν ορισμένα αιτήματα εξαγοράς επενδυτών, πυροδοτώντας αναταραχή που γρήγορα επεκτάθηκε στην ευρύτερη αγορά.

Αρκετά από τα κεφάλαια που βρίσκονται πλέον υπό εκκαθάριση είχαν συγκεντρώσει σημαντικές θέσεις σε μετοχές με περιορισμένη ελεύθερη διασπορά, δηλαδή με μικρό ποσοστό μετοχών διαθέσιμο προς διαπραγμάτευση στην αγορά.

Οι συγκεκριμένες τοποθετήσεις είχαν συμβάλει στην απότομη άνοδο των τιμών ορισμένων εταιρειών. Μετά την απόφαση για εκκαθάριση των κεφαλαίων, όμως, επενδυτές και άλλοι διαχειριστές κεφαλαίων άρχισαν να πωλούν τις μετοχές αυτές, προεξοφλώντας νέες ρευστοποιήσεις από τους εκκαθαριστές.

Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί έναν φαύλο κύκλο πιέσεων, καθώς οι αναγκαστικές πωλήσεις συμπιέζουν τις τιμές, προκαλώντας νέες απώλειες για τους επενδυτές και αυξάνοντας την ανάγκη για περαιτέρω ρευστοποιήσεις.

“Η συγκέντρωση μικρότερων εταιρειών με περιορισμένη ελεύθερη διασπορά στο επίκεντρο της κρίσης έχει προκαλέσει μεγαλύτερη αποστροφή των επενδυτών απέναντι σε αυτές τις μετοχές”, δήλωσε ο Μπουράκ Ισγιάρ, επικεφαλής έρευνας της ICBC Turkey Investment.

Βουτιά 34% στις μικρομεσαίες μετοχές – Απώλειες 57% για δύο εταιρείες

Η κρίση έχει προκαλέσει σημαντική διεύρυνση της απόκλισης μεταξύ των μικρότερων εταιρειών και των μετοχών μεγάλης κεφαλαιοποίησης στο χρηματιστήριο της Κωνσταντινούπολης.

Ο δείκτης Borsa Istanbul SME έχει καταγράψει πτώση 34% από την αρχή του μήνα, ενώ ο βασικός δείκτης BIST 100 έχει υποχωρήσει κατά περίπου 10%. Οι μεγάλες μετοχές έχουν επωφεληθεί από ρυθμιστικά μέτρα και παρεμβάσεις στήριξης, οι οποίες έχουν περιορίσει μέρος των πιέσεων.

Η μεγαλύτερη έκθεση των μικρότερων εταιρειών στην κρίση συνδέεται με το γεγονός ότι ορισμένες είχαν αποκτήσει υψηλές αποτιμήσεις λόγω της αυξημένης ζήτησης από τα επενδυτικά κεφάλαια, χωρίς να διαθέτουν αντίστοιχα μεγάλη ελεύθερη διασπορά.

Η αναταραχή είχε επιπτώσεις και στη σύνθεση των βασικών χρηματιστηριακών δεικτών. Το χρηματιστήριο της Κωνσταντινούπολης αναθεώρησε αυτή την εβδομάδα περισσότερες από το ένα τέταρτο των εταιρειών που περιλαμβάνονται στον BIST 100.

Μεταξύ των εταιρειών που αφαιρέθηκαν από σημαντικούς δείκτες βρίσκονται η Destek Finans Faktoring και η Katilimevim Tasarruf Finansman AS, οι μετοχές των οποίων είχαν ενισχυθεί αρκετά κατά το προηγούμενο έτος ώστε να ενταχθούν σε βασικούς χρηματιστηριακούς δείκτες.

Και οι δύο μετοχές έχουν υποχωρήσει κατά 57% τις τελευταίες 10 ημέρες, αποτελώντας τις δύο μεγαλύτερες αρνητικές συνεισφορές στον δείκτη Borsa Istanbul All Shares κατά το συγκεκριμένο διάστημα.

Εκροές 18 δισ. δολαρίων – Πιέσεις στη ρευστότητα επιχειρήσεων

Η κρίση επεκτείνεται και στη διαθεσιμότητα ρευστότητας για επενδυτές και επιχειρήσεις.

Από τις συνολικές εκροές των 900 δισ. τουρκικών λιρών, περίπου 400 δισ. προήλθαν από κεφάλαια χρηματαγοράς, μια κατηγορία που θεωρείται συνήθως χαμηλού κινδύνου και χρησιμοποιείται ευρέως τόσο από νοικοκυριά όσο και από επιχειρήσεις.

Τα κεφάλαια χρηματαγοράς επενδύουν κατά κανόνα σε βραχυπρόθεσμα και υψηλής ρευστότητας χρηματοπιστωτικά μέσα και συχνά αντιμετωπίζονται από τους επενδυτές ως εναλλακτική λύση στις τραπεζικές καταθέσεις για τη διαχείριση διαθέσιμων κεφαλαίων.

Ορισμένα από τα μεγαλύτερα κεφάλαια μεταξύ των 131 που τέθηκαν σε εκκαθάριση ανήκαν ακριβώς σε αυτή την κατηγορία, γεγονός που εντείνει τις ανησυχίες για τις επιπτώσεις της κρίσης στην καθημερινή χρηματοδότηση επιχειρήσεων.

Όπως δήλωσε ο Αλτούγ Οζασλάν, ιδρυτής της ανεξάρτητης συμβουλευτικής εταιρείας Fortuna Capital, ορισμένες επιχειρήσεις μπορούσαν να εξασφαλίζουν δάνεια χρησιμοποιώντας ως εγγύηση τα μερίδιά τους σε κεφάλαια χρηματαγοράς.

Εφόσον ορισμένα από αυτά τα κεφάλαια βρίσκονται πλέον υπό εκκαθάριση, η δυνατότητα πρόσβασης σε χρηματοδότηση ενδέχεται να περιοριστεί, προκαλώντας πρόσθετες πιέσεις στη βραχυπρόθεσμη ρευστότητα, ιδίως για μη χρηματοοικονομικές επιχειρήσεις.

Διήμερες συσκέψεις υπό τον υπ. Οικονομικών για τις αποζημιώσεις των επενδυτών

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι οικονομικές αρχές της Τουρκίας πραγματοποιούν διήμερες συσκέψεις με αντικείμενο τον τρόπο αποπληρωμής των επενδυτών που έχουν τοποθετήσει κεφάλαια στα επενδυτικά σχήματα που βρίσκονται υπό εκκαθάριση.

Των συσκέψεων, οι οποίες ξεκίνησαν την Πέμπτη, προεδρεύει ο υπουργός Οικονομικών και Οικονομικών Μεχμέτ Σιμσέκ.

Η διαδικασία αποπληρωμής αποτελεί κρίσιμο ζήτημα για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στην αγορά, καθώς οι δυσκολίες στην ικανοποίηση αιτημάτων εξαγοράς αποτέλεσαν την αφετηρία της αναταραχής.

Η ανάγκη ρευστοποίησης μεγάλων θέσεων σε σύντομο χρονικό διάστημα ενδέχεται να επιβαρύνει περαιτέρω τις τιμές των συγκεκριμένων τίτλων, ενώ η αβεβαιότητα για τον χρόνο και τον τρόπο αποζημίωσης των επενδυτών εξακολουθεί να τροφοδοτεί την επιφυλακτικότητα.

Σιμσέκ: Δεν παραιτούμαι

Ο κ. Σιμσέκ διέψευσε τις φήμες περί αποχώρησής του από την κυβέρνηση, σε μια περίοδο κατά την οποία η τουρκική οικονομική πολιτική βρίσκεται υπό αυξημένη πίεση λόγω των εξελίξεων στις αγορές.

Με ανάρτησή του στην πλατφόρμα X το βράδυ της Πέμπτης, ο υπουργός χαρακτήρισε τις σχετικές πληροφορίες “αβάσιμες”.

“Τέτοιες εικασίες, που στοχεύουν στην οικονομική σταθερότητα της χώρας μας, δεν πρέπει να λαμβάνονται σοβαρά υπόψη”, ανέφερε χαρακτηριστικά.