Μπροστά στο ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών, ακόμη και στις 29 Νοεμβρίου, βρίσκεται πλέον η Ισπανία, μετά τη βαριά κοινοβουλευτική ήττα της κυβέρνησης του Πέδρο Σάντσεθ στα μέτρα για τη στεγαστική κρίση, ένα ζήτημα που έχει προκαλέσει μαζικές κινητοποιήσεις σε ολόκληρη τη χώρα.

Σύμφωνα με το Politico, ο Ισπανός πρωθυπουργός εμφανίζεται πλέον όλο και πιο κοντά στην επιλογή των πρόωρων εκλογών, επιχειρώντας να μεταφέρει στους ψηφοφόρους τη σύγκρουση για τη στέγη μετά την απόρριψη την Παρασκευή δύο κρίσιμων κυβερνητικών διαταγμάτων.

Η κανονική κοινοβουλευτική περίοδος ολοκληρώνεται το επόμενο καλοκαίρι.

Ωστόσο, κυβερνητικές πηγές ανέφεραν στην El País πριν ακόμη από την ψηφοφορία ότι ο Σάντσεθ «έγερνε» προς την πρόωρη προσφυγή στις κάλπες.

Η αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Γιολάντα Ντίαθ αποκάλυψε επίσης ότι είχε συνομιλήσει μαζί του και απέφυγε να αποκλείσει αυτό το σενάριο, επιβεβαιώνουν και οι New York Times.

Η έξωση της 87χρονης που άναψε τη σπίθα

Η νέα πολιτική κρίση έχει στο επίκεντρό της ένα πρόβλημα που έχει μετατραπεί σε μείζον κοινωνικό ζήτημα στην Ισπανία – την έλλειψη προσιτής κατοικίας και την εκτίναξη των ενοικίων, ιδιαίτερα για τους νέους και τους χαμηλόμισθους.

Καταλύτης για τη νέα έκρηξη διαμαρτυρίας υπήρξε η έξωση της 87χρονης Μαρία ντελ Κάρμεν – «ΜαριΚάρμεν» – Αμπασκάλ από το διαμέρισμα της Μαδρίτης στο οποίο ζούσε από το 1956.

Παρότι η έξωσή της στη συνέχεια ανατράπηκε, οι κινητοποιήσεις δεν σταμάτησαν. Διαδηλωτές έχουν κατασκηνώσει στην κεντρική Πουέρτα ντελ Σολ, ενώ η Ισπανική Ένωση Ενοικιαστών καλεί σε γενική απεργία και δηλώνει ότι η κατάληψη της πλατείας θα συνεχιστεί μέχρι να ικανοποιηθούν τα αιτήματά τους.

Την Παρασκευή, καθώς άρχιζε η κοινοβουλευτική διαδικασία, διαδηλωτές κινήθηκαν προς τη Βουλή, την οποία φρουρούσαν περισσότεροι από 1.000 αστυνομικοί.

Τι προέβλεπαν τα μέτρα που καταψηφίστηκαν

Η κυβέρνηση Σάντσεθ είχε παρουσιάσει τα δύο διατάγματα μόλις την Τρίτη, επιχειρώντας να περιορίσει κερδοσκοπικές πρακτικές στην αγορά κατοικίας και να ενισχύσει την προστασία των ενοικιαστών.

Μεταξύ άλλων, προβλεπόταν παράταση της προστασίας των ευάλωτων ενοικιαστών από εξώσεις έως το 2030 και αυτόματη ανανέωση υφιστάμενων μισθωτηρίων.

Το ευρύτερο πακέτο περιλάμβανε επίσης φορολογικές ελαφρύνσεις για ιδιοκτήτες που μειώνουν τα ενοίκια, προσωρινούς περιορισμούς στις αγορές ακινήτων από επενδυτικά κεφάλαια και πρόσθετους κανόνες και φόρους στις βραχυχρόνιες τουριστικές μισθώσεις.

Η υπουργός Στέγασης Ισαμπέλ Ροντρίγκεζ υποστήριξε λίγο πριν από την ψηφοφορία ότι υπήρχε ευρεία συμφωνία ως προς τις αναγκαίες λύσεις και απηύθυνε ύστατη έκκληση στο Junts, λέγοντας ότι το κυβερνητικό σχέδιο ενσωμάτωνε «το 90%» των αιτημάτων του.

Το Junts ανέτρεψε τις ισορροπίες

Μέχρι το βράδυ της Πέμπτης, η κυβέρνηση θεωρούσε ότι διέθετε αρκετή κοινοβουλευτική υποστήριξη ώστε να περάσει τουλάχιστον το ένα από τα δύο διατάγματα.

Τότε όμως το καταλανικό αυτονομιστικό Junts, το οποίο έχει κατά καιρούς στηρίξει την κυβέρνηση μειοψηφίας του Σάντσεθ, ανακοίνωσε ότι θα καταψηφίσει και τα δύο.

Το κόμμα ζήτησε την απόσυρση και επαναδιατύπωση των μέτρων, υποστηρίζοντας ότι στην παρούσα μορφή τους θα «μείωναν την προσφορά ενοικιαζόμενων κατοικιών και θα αύξαναν τις τιμές».

Πίσω από τη ρήξη υπάρχει και το ευρύτερο πολιτικό μπρα ντε φερ της κυβέρνησης με τους Καταλανούς αυτονομιστές. Το Junts εξακολουθεί να επιδιώκει την επιστροφή του ηγέτη του Κάρλες Πουτζδεμόν, ο οποίος εγκατέλειψε την Ισπανία μετά την απόπειρα απόσχισης της Καταλονίας το 2017.

«Έφτασε η ώρα της αλήθειας»

Ο Σάντσεθ επέλεξε να μην υποχωρήσει μετά την ανακοίνωση του Junts. Αντί να αποσύρει τα διατάγματα, τα έφερε κανονικά προς ψήφιση, μετατρέποντας τη διαδικασία σε ανοιχτή πολιτική αναμέτρηση.

«Έφτασε η ώρα της αλήθειας», έγραψε πριν από την ψηφοφορία, υποστηρίζοντας ότι οι βουλευτές καλούνται να δώσουν «ψήφους που θα τους καθορίσουν για τις επόμενες γενιές».

Μάλιστα, έπειτα από αίτημα των Σοσιαλιστών και του Sumar, των δύο εταίρων του κυβερνητικού συνασπισμού, η ψηφοφορία πραγματοποιήθηκε με ανάταση των χεριών, ώστε η στάση κάθε βουλευτή απέναντι στα μέτρα για τη στέγη να είναι δημόσια.

Η κυβέρνηση επιχείρησε αμέσως μετά να εντάξει το Junts στο ίδιο πολιτικό μέτωπο με τη συντηρητική αντιπολίτευση και το Vox, δηλώνοντας ότι ήρθε η στιγμή τα κόμματα να «δείξουν το πραγματικό τους πρόσωπο».

Η κοινοβουλευτική ήττα έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία ο Σάντσεθ βρίσκεται ήδη υπό πίεση εξαιτίας της μεταναστευτικής κρίσης στη Θέουτα και υποθέσεων διαφθοράς που αφορούν συγγενικά του πρόσωπα και στενούς πολιτικούς συνεργάτες, σύμφωνα με το Politico.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η στέγη μπορεί πλέον να μετατραπεί στο κεντρικό πεδίο της επόμενης πολιτικής αναμέτρησης: ο Σάντσεθ εμφανίζεται έτοιμος να παρουσιάσει την κοινοβουλευτική ήττα ως απόδειξη ότι η κυβέρνησή του χρειάζεται νέα λαϊκή εντολή για να προχωρήσει τα μέτρα που μπλοκαρίστηκαν στη Βουλή, όπως αναφέρουν οι New York Times.